SCDI Center for Community Development Initiatives

NEWS

OUR WORKS

DONORS

News

CỞI & MỞ - SỐ 1: CÙNG TÌM HIỂU VỀ CỘNG ĐỒNG NGƯỜI VÔ TÍNH (ASEXUAL)

April 7, 2021

“Người vô tính” là một khái niệm khá mơ hồ không chỉ với đa số công chúng mà còn với rất nhiều người trong cộng đồng LGBTIQ+. Mọi người thường nghĩ một cách đơn giản và mơ hồ rằng người vô tính là những người “không có ham muốn tình dục” nhưng liệu như vậy có hoàn toàn chính xác hay không? Bản tin Cởi & Mở số 1 (4/2021) sẽ đem đến những kiến thức thú vị và hữu ích về cộng đồng Người Vô Tính.

Vậy “Người Vô tính” là ai?

Người Vô tính có thể là bất cứ ai trong chúng ta, những cá nhân có hoặc không có những hành vi liên quan đến tình dục hay ham muốn tình dục nhưng điểm chung là họ không hoặc ít cảm thấy bị hấp dẫn về mặt tình dục và tình cảm bởi người khác, bất kể giới tính nào. Người vô tính có thể nằm ở bất kỳ vị trí nào trên một phổ vô tính (tên gọi khác là ô vô tính) - là một nhóm các xu hướng tính dục vô tính. Vô tính được coi là một phổ liên tục vì các cá nhân có thể tự xác định nhiều vị trí/ tọa độ khác nhau trên phổ vô tính. Họ có thể có hoặc không có xu hướng tình cảm; có hoặc không thực hiện các hành vi gần gũi cơ thể như ôm hôn, tiếp xúc cơ thể. Tương tự, có người cảm thấy không có hoặc có hấp dẫn tình dục trong một vài điều kiện nhất định. Trên thực tế, có gần 150 loại vô tính khác nhau đã được xác định trên phổ vô tính nhưng có thể gọi một cách chung nhất là “người thuộc phổ vô tính” hay đơn giản là “người vô tính”. 

Có những nhóm Vô tính phổ biến nào?

Xét định nghĩa vô tính thông qua sự hấp dẫn tình dục thì có ba nhóm phổ biến là người vô tính, người bán tính và người á tính. 

  • Người Vô tính là người không cảm thấy hấp dẫn tình dục với người khác. Trong nhiều nghiên cứu, tài liệu, “người vô tính” thường được quy ước là bao hàm cả người bán tính, á tính. Do đó, khái niệm người vô tính thường được hiểu là người không có/ ít sự thu hút, hấp dẫn tình dục với người khác.
  • Người Bán tính (Bán Vô tính) là người có ít hấp dẫn tình dục với người khác. Những người tự nhận diện mình là người bán tính thường ở bốn dạng sau: 
    • Thường không có hấp dẫn tình dục, nhưng đôi khi sẽ xuất hiện;
    • Từng trải nghiệm hấp dẫn tình dục, nhưng ham muốn tình dục thấp;
    • Trải nghiệm hấp dẫn tình dục, nhưng không muốn tham gia vào hoạt động tình dục;
    • Có thể tham gia, tận hưởng hoạt động tình dục và có hấp dẫn tình dục, nhưng chỉ trong những hoàn cảnh rất hạn chế và cụ thể.
    • Nhìn chung, người bán tính hiếm khi có hấp dẫn tình dục hoặc, hoặc đôi khi nảy sinh hấp dẫn tình dục với cường độ rất thấp, đây là điểm khác với người vô tính. Người bán tính cho rằng bản thân nằm giữa vô tính và hữu tính nhưng họ nghiêng về phổ vô tính nhiều hơn. Các thuật ngữ chỉ bán tính là gray-asexuality; gray-A; gray-ace hay grey-asexuality.
  • Người Á tính là người có hấp dẫn tình dục khi có kết nối tình cảm lâu dài, gắn bó mật thiết với người mà họ yêu thương. Với họ, để xuất hiện hấp dẫn tình dục, thì trước đó họ đã có một khoảng thời gian khá dài để tìm hiểu đối phương, từ đó hình thành mối liên kết chặt chẽ nhất định và họ cảm thấy an toàn, gần gũi trong mối quan hệ đó. Người á tính vẫn cảm nhận mình thuộc cộng đồng vô tính. Thuật ngữ để chỉ á tính là Demisexual.

Làm sao để biết mình có thuộc cộng đồng Người Vô tính không?

Việc xác định một người vô tính không hề đơn giản do tính đa dạng của cộng đồng này. Vì thế, có một số bài trắc nghiệm với thang điểm đánh giá để giúp một người xác định mình có thuộc phổ vô tính hay không. Một trong số những thang đáng giá được sử dụng là "A Validated Measure of No Sexual Attraction: The Asexuality Identification Scale" (2014, Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ).

Cộng đồng Người Vô tính tại Việt Nam

Hiện chưa có con số thống kê về người vô tính tại Việt Nam cũng như trên toàn thế giới, nhưng cộng đồng của người vô tính cũng đã xuất hiện và có những hoạt động thiết thực để nâng cao sự hiện diện của nhóm người vô tính trong xã hội. Một trong những tổ chức tiêu biểu của người vô tính tại Việt Nam là "Asexual in Vietnam" (viết tắt: AIV) được thành lập vào năm 2013, có những hoạt động vô cùng sôi nổi trên Fanpage cũng như tích cực thực hiện những khảo sát, nghiên cứu để cung cấp cái nhìn sâu sắc hơn về chân dung người vô tính tại Việt Nam. SCDI và AIV là đối tác hợp tác vì một xã hội đa dạng và an toàn cho tất cả mọi người. Các bạn vui lòng xem bài viết chi tiết hơn về AIV tại đây.

Cởi & Mở là bản tin hàng tháng do SCDI cùng các đối tác thực hiện với nội dung cung cấp kiến thức, chia sẻ các câu chuyện của cộng đồng LGBTIQ+ tại Việt Nam cho đối tượng là nhà báo và cộng đồng. Bản tin Cởi & Mở mong muốn tháo gỡ những nút thắt hay chính những hiểu lầm của xã hội đối với cộng đồng LGBTIQ+, từ đó mỗi chúng ta sẽ có cơ hội mở lòng hơn để đón nhận và yêu mến vẻ đẹp của sự đa dạng về giới tính, bản dạng giới và khuynh hướng tính dục trong xã hội. Để nhận bản tin Cời & Mở, vui lòng đăng ký tại đây.

Thông tin cung cấp bởi: Asexual in Vietnam
Biên tập: Chương trình Mạng lưới SCDI

Regis
Ter 

Updated information on our work in changing lives of marginalized communities