SCDI Center for Community Development Initiatives

NEWS

OUR WORKS

DONORS

News

CỞI & MỞ - SỐ 4: LESBIAN, HỌ LÀ AI?

July 19, 2021

Lesbian, họ là ai? 

Lesbian là khái niệm sử dụng cho người đồng tính nữ. Lesbian có giới tính sinh học là nữ, họ cảm nhận mình thuộc về giới nữ và bị hấp dẫn tình cảm và tình dục bởi những người nữ cùng giới với mình. 
Lesbian (người đồng tính nữ) khác gì với Transguy (người chuyển giới nam) và Tomboy? 
Việc phân biệt các cách gọi này dựa trên các khái niệm chính trong SOGIESC là: giới tính sinh học, bản dạng giới, thể hiện giới, xu hướng tính dục và các nội dung khác liên quan như cơ thể, xưng hô,...
Bảng sau sẽ giúp các bạn phân biệt một cách rõ ràng hơn về các cách gọi này: 

  Lesbian (người đồng tính nữ) - hợp giới Lesbian (người đồng tính nữ) - chuyển giới nữ Transguy (người chuyển giới nam) Tomboy
Giới tính sinh học Sinh ra với cơ thể nữ Sinh ra với cơ thể nam hoặc là người liên giới tính Sinh ra với cơ thể nữ hoặc là người liên giới tính  
Sự hài lòng về cơ thể  Hài lòng về cơ thể của mình và không có nhu cầu can thiệp y học nào Một bộ phận nhỏ không có vấn đề gì với cơ thể nam của mình. 
Đa số không hài lòng với cơ thể nam của mình, muốn được nhìn nhận là nam giới và có nhu cầu can thiệp y học để thay đổi cơ thể (phẫu thuật, sử dụng hormone...)
Một bộ phận không có vấn đề gì với cơ thể nữ của mình. 
Đa số không hài lòng với cơ thể nữ của mình, muốn được nhìn nhận là nam giới và có nhu cầu can thiệp y học để thay đổi cơ thể (phẫu thuật, sử dụng hormone...)
 
Bản dạng giới Cảm nhận mình là nữ Cảm nhận mình là nữ Cảm nhận mình là nam Cảm nhận mình là nữ
Nhân xưng (cách xưng hô) Thoải mái với nhân xưng nữ tính như "chị", "cô" Người chuyển giới nữ thường không thoải mái với việc người khác gọi mình bằng nhân xưng nam tính, kể cả tên khai sinh nam tính. Bạn có thể hỏi danh xưng họ muốn sử dụng để thể hiện sự tôn trọng. Người chuyển giới nam thường không thoải mái với việc người khác gọi mình bằng nhân xưng nữ tính, kể cả tên khai sinh nữ tính. Bạn có thể hỏi danh xưng họ muốn sử dụng để thể hiện sự tôn trọng.  Thoải mái với nhân xưng nữ tính như "chị", "cô"
Xu hướng tính dục Yêu nữ - đồng tính nữ Yêu nữ - đồng tính nữ Yêu nữ, yêu nam, song tính, toàn tính... (có thể là bất cứ xu hướng tính dục nào do họ tự lựa chọn và xác định) Có thể là đồng tính nữ hoặc có thể là bất cứ xu hướng tính dục nào do họ tự xác định
Thể hiện giới Một số bạn đồng tính nữ có thể có thể hiện giới tính nữ, trung tính hay nam tính Người chuyển giới nữ có thể có thể hiện giới nữ tính, trung tính hay nam tính Người chuyển giới nam có thể có thể hiện giới nữ tính, trung tính hay nam tính Phong cách ăn mặc
nam tính
Nguồn tham khảo: facebook của FtM Vietnam Organization: https://www.facebook.com/ftm.vietnam/posts/2497386933886479/

Các thuật ngữ liên quan tới cộng đồng người Lesbian - người đồng tính nữ
Nếu như mối quan hệ của những người đồng tính nam thường được “phân vai” là Top và Bottom thì trong mối quan hệ đồng tính nữ trước đây vẫn có sự phân chia thành “Butch” và “Femme/Lipstick Lesbian”. Sự phân vai này được cho là chịu ảnh hưởng từ các mối quan hệ dị tính. Tuy nhiên hiện nay theo quan điểm của một bộ phận người đồng tính nữ tại Việt Nam, cách xác định mình là “butch” hay “femme” trong các cặp đôi không còn quá quan trọng như trước đây mà người đồng tính nữ sẽ tập trung nhiều hơn vào việc xây dựng mối quan hệ lâu bền và tôn trọng nhau. Mặc dù vậy, để hiểu về cộng đồng người đồng tính nữ, bạn có thể tham khảo các khái niệm Butch, Femme, Lipsticke Lesbian dưới đây…

Butch là gì? 
“Butch” hay viết tắt là “B” là 1 từ trong tiếng Anh, từ lâu đã là một phần thuộc nhóm đồng tính nữ. Butch nhận định mình là nữ, nhưng họ mặc đồ nam, tóc ngắn và không trang điểm. “Về nguồn gốc, butch được cho là từ viết tắt của “butcher”, vào đầu thế kỷ 20 có nghĩa là “đứa trẻ cứng rắn”. Vào đầu những năm 1940, từ này được sử dụng như một sự chê bai nhằm vào những phụ nữ có phần hung hăng hoặc nam tính. Nhưng từ những năm 1950, những người đồng tính nữ đã tái sinh ngôn từ, và sử dụng nó với ý nghĩa tự hào trong các quán bar như Manhattan’s Pony Stable Inn hay Peg’s Place ở San Francisco. Ngay từ đầu, Butch đã phải đối mặt với sự phân biệt đối xử và áp bức tàn bạo, không chỉ từ bên ngoài xã hội mà còn ở ngay trong chính cộng đồng của họ. Nhiều người cho rằng butch là những người theo chủ nghĩa hạ thấp sự nữ tính. Và mối quan hệ đồng tính nữ Butch - Femme bị cho là sự sao chép nguy hiểm của mối quan hệ dị tính nam - nữ.  Do có một số sự tương đồng về thể hiện giới, những người chuyển giới nam cũng thường xuyên bị nhầm lẫn và không biết bản thân mình thuộc cộng đồng chuyển giới hay đồng tính nữ. Trên thực tế, butch cảm nhận bản thân là nữ, còn chuyển giới nam cảm nhận mình là nam giới, dù chưa can thiệp y tế. (1)
Hiện nay khái niệm “Butch” rất đa dạng. Họ có thể tự khám phá các tính cách và cách thể hiện của mình và có sự chuyển dổi giữa các phong cách thiên hướng nam tính hoặc nữ tính. Có 2 phong cách chính thường thấy là “stone butch” và “soft butch” (SB cứng và SB mềm).
“Mặc dù vẫn còn một số các định kiến về butch, nhưng sự thật là không phải tất cả butch đều có mái tóc ngắn, cư xử nam tính, và mong muốn có bạn gái. Thậm chí, một số butch có thể “nằm dưới” (bị động trong mối quan hệ) và số khác có thể là người song tính”. (2) 

Femme/Lipstick Lesbian
Femme/Lipsticker Lesbian có xu hướng là “phái yếu” trong mối quan hệ. Nếu như Femme là những Lesbian dịu dàng, nữ tính thì Lipstick lại là những bạn khá cá tính, sắc xảo.
Nhu vậy, có thể thấy sự phân chia “vai” trong các mối quan hệ của người đồng tính nữ sẽ chỉ mang tính chất tương đối và được cộng đồng ngày càng sử dụng linh hoạt và đa dạng.
Minh Hà - thành viên cộng đồng Nữ yêu Nữ Việt Nam cho chúng ta thấy sự đa dạng này từ chia sẻ:
"Nhìn mình như vậy thôi, chứ đích thực là một tiểu thụ thụ từ trong ra ngoài. Khoác trên mình một phong cách nam tính, tóc ngắn trông có vẻ ngầu lòi, yêu màu hồng, sống nội tâm, hay chửi thầm, và đặc biệt mình là đồng tính nữ - danh tính yêu thích nhất của mình. Chính vì vẻ ngoài, nhiều bạn cứ mặc định mình là 'con trai' trong mối quan hệ và hay cười khi mình công khai sự 'tiểu thụ'. Với số đông, họ đòi hỏi cứng-mềm, chồng-vợ ở các cặp đồng tính trong khi chúng mình không thể. Chúng mình quấn quýt và say mê sự mềm mại của nét nữ trong chúng mình. Sau cùng, hạnh phúc nằm ở những tình cảm ngọt ngào, chứ không phải cái trật tự vô vị công-thụ, trên-dưới, vợ-chồng kia. Chỉ mong chuỗi ngày hiện diện đồng tính nữ, với các bạn cùng danh tính với mình có thể hô to: "Chúng mình là những cô gái biết liêu xiêu lòng vì những cô gái khác. Và chúng mình là đồng tính nữ tự hào!!!"

(1) Nguồn: https://www.facebook.com/ftm.vietnam/posts/2753216808303489
(2) Nguồn: https://www.facebook.com/ftm.vietnam/posts/2753216808303489

Cởi & Mở là bản tin hàng tháng do SCDI cùng các đối tác thực hiện với nội dung cung cấp kiến thức, chia sẻ các câu chuyện của cộng đồng LGBTIQ+ tại Việt Nam cho đối tượng là nhà báo và cộng đồng. Bản tin Cởi & Mở mong muốn tháo gỡ những nút thắt hay chính những hiểu lầm của xã hội đối với cộng đồng LGBTIQ+, từ đó mỗi chúng ta sẽ có cơ hội mở lòng hơn để đón nhận và yêu mến vẻ đẹp của sự đa dạng về giới tính, bản dạng giới và khuynh hướng tính dục trong xã hội. Để nhận bản tin Cởi & Mở, vui lòng đăng ký tại đây.

Biên tập: Chương trình Hỗ trợ Mạng lưới Cộng đồng - SCDI

Regis
Ter 

Updated information on our work in changing lives of marginalized communities