Bản tin Môi trường cập nhật những tin tức về môi trường và các giải pháp bảo vệ Trái Đất. Cùng chung tay hành động vì một môi trường xanh - sạch - đẹp!

Thực hiện bởi đội ngũ Môi trường SCDI.

Trong những năm gần đây, biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường ngày càng để lại những tác động rõ nét lên đời sống con người. Trước thực trạng đó, nhiều quốc gia và cộng đồng bắt đầu nhìn lại các thói quen sinh hoạt truyền thống, trong đó có cách đón Tết. “Tết xanh” dần xuất hiện như một xu hướng mới, đề cao sự tiết kiệm, hạn chế lãng phí và giảm tác động tiêu cực đến môi trường, đặc biệt được giới trẻ hưởng ứng mạnh mẽ.

Tết xanh là gì?

Tết xanh là cách đón Tết theo hướng bền vững hơn, trong đó các hoạt động mua sắm, ăn uống và trang trí được điều chỉnh để giảm phát sinh rác thải và tiêu thụ tài nguyên quá mức. Tinh thần cốt lõi của Tết xanh không phải là cắt bỏ truyền thống, mà là giữ lại những giá trị văn hóa tốt đẹp, đồng thời thay đổi cách thực hành cho phù hợp với bối cảnh môi trường hiện nay.

Một số nguyên tắc thường thấy của Tết xanh bao gồm: tiêu dùng vừa đủ, hạn chế lãng phí thực phẩm, giảm sử dụng nhựa dùng một lần, ưu tiên tái sử dụng và tái chế, cũng như lựa chọn nguyên liệu và bao bì thân thiện với môi trường.

Các quốc gia trên thế giới đang đón Tết xanh như thế nào?

Tại nhiều quốc gia châu Á, Tết xanh đang dần trở thành một cách tiếp cận mới để gìn giữ truyền thống song song với bảo vệ môi trường. Thay vì thay đổi nghi lễ, các quốc gia tập trung điều chỉnh thói quen tiêu dùng và sinh hoạt trong dịp Tết theo hướng tiết kiệm và bền vững hơn.

Ở Nhật Bản, tinh thần sống tối giản và triết lý “mottainai” (không lãng phí) thể hiện rõ trong cách chuẩn bị Tết. Các gia đình thường mua sắm vừa đủ, hạn chế dư thừa thực phẩm trong mâm cỗ năm mới. Nhiều vật dụng trang trí Tết truyền thống được tái sử dụng hoặc tự làm, thay vì mua mới mỗi năm. Các hội chợ và sự kiện cộng đồng cũng áp dụng mô hình “no waste”, khuyến khích mang theo túi cá nhân, không dùng nhựa một lần và phân loại rác tại chỗ.

Tại Hàn Quốc, Tết Seollal vẫn giữ vai trò quan trọng trong đời sống gia đình, nhưng cách đón Tết đang dần thay đổi. Nhiều người lựa chọn thuê hanbok thay vì mua mới, góp phần giảm rác thải dệt may. Trong chuẩn bị mâm cỗ, các vật liệu khó phân hủy được thay thế bằng giấy tái chế, vật liệu sinh học hoặc vải bọc truyền thống bojagi. Việc bảo quản và tận dụng thực phẩm sau Tết cũng được chú trọng nhằm hạn chế lãng phí.

Những ví dụ này cho thấy Tết xanh không phải là từ bỏ truyền thống, mà là điều chỉnh thói quen để Tết trở nên thân thiện hơn với môi trường.

Bạn có thể làm gì để dịp Tết này “xanh” hơn?

Tại Việt Nam, dịp Tết thường đi kèm với nhu cầu mua sắm, ăn uống và trang trí tăng cao, kéo theo lượng rác thải phát sinh nhiều hơn so với ngày thường. Tuy nhiên, Tết xanh hoàn toàn có thể bắt đầu từ những thay đổi nhỏ trong thói quen sinh hoạt hằng ngày, không làm mất đi ý nghĩa sum họp và truyền thống của ngày Tết.

Thay vì tập trung vào sự dư dả và hình thức, chúng ta có thể hướng đến tiêu dùng vừa đủ, giảm rác thải và trân trọng tài nguyên. Những lựa chọn đơn giản trong mua sắm, nấu nướng và sinh hoạt có thể góp phần giảm áp lực lên môi trường trong những ngày đầu năm mới.

Một số việc bạn có thể làm để đón Tết “xanh” hơn:

• Mang theo túi vải, làn đi chợ để hạn chế sử dụng túi ni lông dùng một lần khi mua sắm Tết.
• Hạn chế dùng màng bọc thực phẩm, thay bằng hộp đựng, lồng bàn hoặc vật dụng có thể tái sử dụng.
• Mua sắm và chuẩn bị thực phẩm vừa đủ, tránh dư thừa gây lãng phí sau các bữa tiệc ngày Tết.
• Giảm tiêu thụ thịt, cân đối thêm các món rau và thực phẩm có nguồn gốc thực vật.
• Phân loại rác tại nhà, tách rác hữu cơ, rác tái chế và rác khó phân hủy để giảm áp lực xử lý.
• Tái sử dụng đồ trang trí Tết từ những năm trước hoặc tận dụng vật liệu sẵn có trong gia đình.
• Hạn chế đốt vàng mã quá mức, vẫn giữ gìn ý nghĩa văn hóa tâm linh nhưng giảm ô nhiễm không khí và nguy cơ cháy nổ.
• Ưu tiên quà Tết từ thiên nhiên hoặc sản phẩm của doanh nghiệp xã hội, vừa giảm rác thải vừa tạo tác động tích cực cho cộng đồng.

Ảnh: Hạn chế sử dụng màng bọc thực phẩm chính là một trong những cách giảm rác thải trong dịp Tết