Bản tin Môi trường cập nhật những tin tức về môi trường và các giải pháp bảo vệ Trái Đất. Cùng chung tay hành động vì một môi trường xanh - sạch - đẹp!

Thực hiện bởi đội ngũ Môi trường SCDI.

Khi bàn về xây dựng bền vững, nhiều người thường tập trung vào việc tiết kiệm điện, nước hay trồng thêm cây xanh cho công trình. Tuy nhiên, tính bền vững không chỉ xuất hiện ở giai đoạn sử dụng, mà đã được định hình ngay từ khâu xây dựng ban đầu. Trong đó, vật liệu xanh đóng vai trò then chốt, giúp giảm tác động môi trường và tạo nền tảng cho những không gian sống an toàn, lành mạnh hơn.

Vật liệu xanh là gì?

Vật liệu xanh là những loại vật liệu được thiết kế và sử dụng nhằm hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường, đồng thời an toàn hơn cho người sử dụng. Tính “xanh” của vật liệu không chỉ nằm ở sản phẩm cuối cùng, mà còn được xem xét xuyên suốt các khâu từ khai thác nguyên liệu, sản xuất, sử dụng cho đến khi kết thúc vòng đời.

Cụ thể, một vật liệu được xem là “xanh” và có tính ứng dụng cao thường đáp ứng một số tiêu chí cơ bản sau:

• Không độc hại hoặc có mức độ ảnh hưởng rất thấp đến môi trường và sức khỏe con người trong quá trình sản xuất, sử dụng và thải bỏ
• Có khả năng tái chế hoặc tái sử dụng cao, giúp giảm lượng rác thải và áp lực lên môi trường
• Tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên và nhiên liệu, đặc biệt là năng lượng trong quá trình sản xuất
• Có vòng đời sử dụng dài, bền bỉ theo thời gian, hạn chế nhu cầu sửa chữa và thay thế
• Phát thải thấp hoặc cân bằng, góp phần giảm khí nhà kính và ô nhiễm môi trường

Vì sao vật liệu xanh quan trọng?

Việc sử dụng vật liệu xanh giúp giảm tiêu thụ tài nguyên thiên nhiên và hạn chế phát thải trong quá trình xây dựng. Nhiều loại vật liệu còn có khả năng tái chế hoặc tái sử dụng, từ đó giảm lượng rác thải và áp lực lên môi trường.

Bên cạnh đó, các vật liệu có khả năng cách nhiệt, cách âm tốt giúp công trình tiết kiệm năng lượng trong quá trình sử dụng. Điều này không chỉ có lợi cho môi trường mà còn giúp giảm chi phí vận hành về lâu dài.

Những vật liệu xanh phổ biến hiện nay

Hiện nay, vật liệu xanh ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong xây dựng và hoàn thiện công trình. Có thể kể đến các vật liệu lấy sáng giúp tận dụng ánh sáng tự nhiên, gạch không nung giúp giảm phát thải trong sản xuất, bê tông nhẹ giúp cách nhiệt tốt hơn, hay các vật liệu tự nhiên như tre trong xây dựng và nội thất.

Ảnh: Gạch không nung được sản xuất bằng phương pháp ép hoặc rung, giúp giảm đáng kể lượng khí CO₂ phát thải và tiết kiệm năng lượng trong quá trình sản xuất.

Ảnh: Tre là vật liệu tự nhiên, có độ bền cao, dễ phân hủy và thân thiện với môi trường.

Ngoài ra, các vật liệu hoàn thiện thân thiện môi trường như sơn hoặc keo không chứa chất độc hại cũng góp phần cải thiện chất lượng không khí trong nhà và bảo vệ sức khỏe người sử dụng.

Vật liệu xanh và những thách thức hiện nay

Dù mang lại nhiều lợi ích, vật liệu xanh vẫn còn một số hạn chế. Chi phí ban đầu có thể cao hơn so với vật liệu truyền thống, một số loại yêu cầu kỹ thuật thi công riêng và chưa phổ biến rộng rãi ở tất cả các khu vực.

Tuy nhiên, xét trong dài hạn, việc đầu tư vào vật liệu xanh giúp giảm chi phí bảo trì, tiết kiệm năng lượng và mang lại lợi ích bền vững cho môi trường và cộng đồng.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp và quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, việc lựa chọn vật liệu xây dựng không còn chỉ là vấn đề kỹ thuật. Vật liệu xanh đang dần trở thành một phần quan trọng của hướng tiếp cận xây dựng có trách nhiệm, góp phần dung hòa giữa phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống trong dài hạn.